Agrosector: kennis- en innovatieagenda - Ambities voor de 21e eeuw

Beleidssamenvatting NRLO-rapport 98/20

Het rapport geeft de visie van de NRLO op de kennis- en innovatieagenda in de komende jaren voor de Nederlandse agrosector in internationale context.
De kennis- en innovatieagenda is geformuleerd tegen de achtergrond van de kernopgaven waarvoor de Nederlandse agrosector in de komende jaren staat. Als kernopgaven worden in het rapport geschetst:

de omslag van een reactief naar een actief waardenbeleid;
de omvorming van agroketens naar responsieve flexibele netwerken, waarin naast de agribusiness ook andere sectoren (o.a. transport- en distributiesector, non-food industrieën) deelnemen;
versterking van de internationale marktpositie door meer toegevoegde waarde te leveren in de EU-markten, door een groter marktaandeel te verwerven in de opkomende groeimarkten (o.a. Oost-Europa, Latijns Amerika, China), en door te investeren in lokale markten;
ontwikkeling van nieuwe allianties tussen burger en agrosector door nieuwe samenwerkingsverbanden tussen de uiteenlopende gebruikers van de groene ruimte te vormen, en door de produktiemethoden in de landbouw af te stemmen op de wensen van consumenten en het algemene publiek;
de totstandbrenging van een pluriforme agrosector, gekenmerkt door veelzijdige relaties met de samenleving, regionale verscheidenheid en diversiteit aan bedrijfsvormen.

Indien de Nederlandse agribusiness de genoemde kernopgaven, en daarmede verbonden strategieën, wil realiseren, zijn ingrijpende en complexe vernieuwingen noodzakelijk. In het rapport worden deze aangeduid als "systeeminnovaties". De ingrijpendheid van de vernieuwingen is gelegen in onder meer de volgende omstandigheden:

het gaat om het ontwerpen en realiseren van nieuwe systemen in plaats van verbetering van bestaande systemen; daarbij is een transdisciplinaire aanpak voorwaarde voor succes;
voor het verkennen, ontwerpen en realiseren van systeeminnovaties zijn nieuwe innovatie creërende netwerken nodig, waarin heterogene - van binnen en buiten de agrosector afkomstige - partijen gezamenlijk actie ontplooien;
totstandbrengen van systeeminnovaties vraagt van onderzoekers, overheid en bedrijfsleven ander gedrag, dan waar men vanuit de historie mee vertrouwd is.

In het rapport worden tien voorstellen gedaan. De voorstellen beogen de Nederlandse agrosector een flinke stap vooruit te brengen bij de ingrijpende aanpassingen waarvoor zij staat. De voorstellen zijn voorgelegd aan vooraanstaande stakeholders uit bedrijfsleven, maatschappelijke organisaties, overheden en kennisinstellingen. Daarbij is gebleken dat de voorstellen in belangrijke mate overeenstemmen met de ambities zoals die bij de stakeholders leven.
Van de tien voorstellen betreffen er zes kennis-, technologie- en kunde-ontwikkeling ten behoeve van systeeminnovaties. Twee betreffen een nieuw opleidingsprogramma. En bij twee gaat het om nieuwe dan wel sterk verbeterde informatievoorziening. Onderstaande matrix geeft daarvan een overzicht.

Overzicht voorstellen Soort programma

Systeem-
innovatie
Opleiding Informatie-
voorziening

1. Internationaal opleidingscentrum topkader agribusinesss X

2. Innovatieprogramma ketens & logistiek X

3. Informatie- en kennisnetwerk nieuwe markten X

4. Innovatieprogramma milieugerichte systeeminnovaties X

5. Sociaalwetenschappelijk netwerk voor landbouwmilieuvraagstukken X

6. Netwerk landbouwmilieu-informatie X

7. Innovatieprogramma verbetering landschappelijke kwaliteit door ruimtelijke integratie van landbouwkundige en externe ontwikkelingen X

8. Innovatieprogramma diergezondheidsstrategieën X

9. Opleidingsprogramma beleidsepidemiologen en veterinaire kwaliteitsmanagers X

10. Innovatieprogramma geïntegreerde veehouderijsystemen X

[NRLO Home]

Overzicht voorstellen	Soort programma
	Systeem- innovatie	Opleiding	Informatie- voorziening
1. Internationaal opleidingscentrum topkader agribusinesss		X
2. Innovatieprogramma ketens & logistiek	X
3. Informatie- en kennisnetwerk nieuwe markten			X
4. Innovatieprogramma milieugerichte systeeminnovaties	X
5. Sociaalwetenschappelijk netwerk voor landbouwmilieuvraagstukken	X
6. Netwerk landbouwmilieu-informatie			X
7. Innovatieprogramma verbetering landschappelijke kwaliteit door ruimtelijke integratie van landbouwkundige en externe ontwikkelingen	X
8. Innovatieprogramma diergezondheidsstrategieën	X
9. Opleidingsprogramma beleidsepidemiologen en veterinaire kwaliteitsmanagers		X
10. Innovatieprogramma geïntegreerde veehouderijsystemen	X